Home

image003.jpg

Museum Princessehof ziet het licht

Keramiekmuseum Princessehof toont tot 5 november een nieuwe tentoonstelling met Dutch Design. In Design#2: Licht demonstreren vijf ontwerpers hoe zij keramiek en licht combineren en tot een schitterend schouwspel komen. Er zijn hangende en staande lampen te zien, maar ook projecties op porselein en een gigantische lichtgevende installatie. Keramiek lijkt door zijn massieve karakter niet geschikt om te combineren met licht. Nederlandse ontwerpers staan er echter om bekend dat zij op originele en onconventionele manieren omgaan met hun materiaal. Een voorbeeld hiervan is Floris Wubben. Hij schilfert zijn porseleinen lampen met een gasbrander af, waardoor het doorschijnende effect van het materiaal versterkt wordt.

 

Lichtinstallatie

Het ontwerpersduo Kranen/Gille ontwerpt speciaal voor deze tentoonstelling een lichtinstallatie bestaande uit keramische tegels, old skool koperen verbindingen en LED-verlichting. De installatie van 10 bij 2 meter vormt een lichtgevend landschap bij nacht. Alsof je bij heldere hemel over de polder vliegt. Naast deze Terra Ducit zijn er ook nog diverse lampen van het ontwerpersduo te zien die gemaakt zijn voor het keramische atelier Cor Unum.

 

Originaliteit en knock off

De aan de Design Academy Eindhoven afgestudeerde Yun Tian projecteert bewegende animaties op borden van porselein en aardewerk. Ze vertelt hiermee het verhaal hoe Nederlandse keramisten Aziatisch porselein massaal hebben nagemaakt en zo tot Delfts blauw kwamen. Tegenwoordig wordt dit iconische Hollandse aardewerk weer nagemaakt in Azië. Yun Tian stelt hierbij de vraag of ‘knock offs’ kunnen leiden tot creativiteit en originaliteit.

Steeds vaker verwerken Nederlandse designers keramiek in hun ontwerpen. Keramiekmuseum Princessehof belicht deze beweging met een nieuwe jaarlijkse serie designtentoonstellingen onder de noemer Design#. In Design#2: Licht is verder nog werk van Babs Haenen en Patrick Hartog te zien.

 

De Stijl

De tentoonstelling Design#2: Licht is onderdeel van het themajaar Mondriaan tot Dutch Design. Nederland viert in 2017 dat het honderd jaar geleden is dat de kunstbeweging De Stijl is opgericht. Gedurende het hele jaar vinden er door heel Nederland tal van inspirerende tentoonstellingen en evenementen plaats.

Foto: Lampion des animaux, Kranen Gille. Foto: Cor Unum. 

Lees meer

cadeau abb-1.jpg

Geef Vormen uit Vuur eens cadeau!…

Zoekt u nog een origineel cadeau om aan een liefhebber van keramiek en glas te schenken? Dan hebben wij een leuk idee: een heel jaar lidmaatschap van onze vereniging! Dit houdt in: alle uitgaven van Vormen uit Vuur in 2017 en uiteraard de uitnodigingen voor excursies, lezingen en bijeenkomsten. Als extraatje ontvangt u het extra dikke laatste nummer van 2016 (nr. 232), de unieke Engelstalige bewaarspecial alvast feestelijk verpakt, als presentexemplaar.

 

Maak snel gebruik van dit aanbod: vul uw gegevens in onder Lid worden en vermeldt bij opmerkingen: ‘cadeau-lidmaatschap 2017’ en het adres van de persoon aan wie u het abonnement schenkt.

 

Na opgave van uw cadeau-lidmaatschap ontvangt u per mail een factuur van € 45,-. (€ 65,- voor buitenlandse adressen) Na deze te hebben voldaan, ontvangt u het ingepakte nummer 232 op uw eigen adres. Het cadeau-lidmaatschap eindigt automatisch op 31 december 2017.

 

Lees meer

20161112_170528.jpg

Michel Hulst winnaar allereerste Ina Isingsprijs

Op zaterdag 12 november werd het eerste symposium van Het Historisch Gebruiksglas in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden gehouden. Tijdens het symposium is de nieuwe Ina Isingsprijs op feestelijke wijze aan Michel Hulst uitgereikt. Uit handen van voorzitter Willem van Traa van de Stichting Het Historisch Gebruiksglas ontving Hulst een oorkonde en een geldbedrag van 1.000 euro.
 

Artikel
Michel Hulst ontving de Ina Isingsprijs  voor zijn artikel `Alledaags of rariteit` over het gebruik van drinkglazen als pronkobjecten in rariteitenkamers en glaskasten. Voor zijn artikel onderzocht hij glasvondsten uit twee Amsterdamse beerputten en bracht deze in verband met boedelbeschrijvingen en afbeeldingen in de vorm van prenten en schilderijen. Hulst is als glasspecialist verbonden aan Monumenten en Archeologie van de gemeente Amsterdam. Hij is geïnteresseerd in archeologisch glas uit middeleeuwen en nieuwe tijd. In Amsterdam richt hij zich voornamelijk op glas van de glashuizen en uit beerputten. Hij publiceerde eerder in Vormen uit Vuur over Amsterdamse glasproductie en gebrandschilderd glas uit Egmond.
 

Ina Isings
De prijs is vernoemd naar Ina Isings (96), emeritus-hoogleraar aan de Universiteit van Utrecht en oud-conservator van de oudheidkundige collectie van het Provinciaal Utrechts genootschap van Kunsten en Wetenschappen. Jarenlang heeft zij op vele terreinen van de wereld van het oude en antieke glas baanbrekend werk verricht. Met de Ina Isingsprijs wordt haar werk een blijvende plaats geven.
 

Symposium
Naast een lezing van prijswinnaar Michel Hulst over het gebruik van drinkglazen als pronkobjecten belichtten diverse deskundigen facetten van het historisch gebruiksglas. Zo vertelde Annemarieke Willemsen, conservator middeleeuwen van het Rijksmuseum van Oudheden over de rol van Ina Isings en het vroegmiddeleeuws glas in Nederland en vergeleek Piet van der Kleij, gemeentelijk archeoloog in Zaanstad de glasvondsten uit twee Zaanse opgravingen. Anna Laméris van het familiebedrijf Frides Laméris Kunst en Antiek vertelde aansluitend over het identificeren van gegraveerde glazen en het voorkomen van modellen in bepaalde steden en Hemmy Clevis, gemeentelijk archeoloog in Zwolle ging tot slot in op classificatieproblemen met wijnflessen.
 

Stichting Het Historisch Gebruiksglas
Het doel van de Stichting Het Historisch Gebruiksglas is de kennis over historisch gebruiksglas te ontsluiten en voor een geïnteresseerd publiek toegankelijk te maken. Een ander belangrijk doel is ervoor zorgen dat kennis over historisch gebruiksglas niet verloren gaat. Dit wordt ondersteund door de uitreiking van de tweejaarlijkse Ina Isingsprijs en de organisatie van het tweejaarlijks symposium over historisch gebruiksglas. Verder worden kleinschalige activiteiten georganiseerd en worden artikelen op deze website gepubliceerd.
 

Voor meer informatie: www.hethistorischgebruiksglas.nl

Lees meer

Van Achterbergh-Domhof Prijs 2016 voor Johan van LoonDSCN3338-1.JPG

15 oktober j.l. ontving Johan van Loon in de Princessehof in Leeuwarden de Van Achterberg-Domhof Prijs 2016. Deze prijs wordt toegekend aan een persoon of instelling die van bijzondere betekenis is voor de ontwikkeling van de hedendaagse keramische kunsten in Nederland. De jury geeft aan dat “het dan ook meer dan terecht is dat Johan van Loon degene is die dit jaar de prijs in ontvangst mag nemen. De jury hoefde er niet lang over na te denken en was unaniem in haar voordracht.” 

 

Van Achterbergh zelf volgde Johan van Loon al vanaf het begin van zijn carrière. In het juryrapport wordt aangehaald hoe hij Van Loon kenschetste: “Van Loon was volgens hem een ‘kwikzilverachtige jongeling’, ‘ongrijpbaar’ en met ‘onweerstaanbaar innemende eigenschappen’, een pottenbakker met een ‘nerveuze gedrevenheid’ en voldoende ‘lef om het toeval naar zijn hand te zetten’. Iemand met ‘talloze ingevingen’, ‘mysterieuze capriolen’, ‘een kameleontisch aanpassingsvermogen’, ‘een onovertroffen gedurfdheid ín aanpak’ en een ‘vaak dolzinnige ondernemingslust’. Hij beschouwde hem als ‘het wonderkind en enfant terrible van de Nederlandse keramiek’, wiens ‘woelige, ongedurig elke indruk, elke belevenis opzuigende en vol flitsende afwisseling weer direct reflecterende temperament …even duidelijk in zijn scheppingen staat gebrand als zijn signatuur erin gegrift of erop gestempeld.”

 

De jury beschrijft in haar rapport uitgebreid de verdiensten van Van Loon, zijn werk en bijdrage aan de ontwikkeling van de keramiek en ook zijn betekenis als docent voor de generaties die hem volgden.

Lees hier het volledige rapport.

Lees meer

Picasso aan zeeCover PaZ HR-1.jpg

Sinds afgelopen donderdag 13 oktober 2016 is in museum Beelden aan Zee in Den Haag de tentoonstelling Picasso aan zee te zien. Het is voor het eerst dat er zo’n grote overzichtstentoonstelling van het keramische werk van Pablo Picasso in Nederland te zien is. Bij de tentoonstelling verscheen de gelijknamige catalogus, die naast de getoonde werken, enkele essays bevat over de keramiek van Picasso. Zowel de tentoonstelling als het boek zijn uniek en inspirerend. Zelfs voor wie niet houdt van het werk van Picasso als schilder, zijn beide meer dan de moeite waard. Picasso’s werk leent zich bij uitstek voor keramiek.

 

Fusie

Zoals Jan Teeuwisse, directeur van museum Beelden aan Zee, het samenvat in zijn inleiding bij de catalogus: “In 1945 stond Picasso op het toppunt van zijn roem. Als schilder welteverstaan, want zijn plastische werk werd vooralsnog gezien als interessante bijvangst van de geniale vernieuwingen die hij vanaf het begin van de eeuw in de schilderkunst teweeg heeft gebracht. Wars van dat heldendom en de grauwe oorlogsjaren beu, raakte Picasso in de jaren na de Liberation begeesterd door de mediterrane wereld van Antibes en omgeving en wist hij zich artistiek te herladen. De millennia-oude pottenbakkerij van het nabije Vallauris inspireerde hem tot een unieke serie keramische werken waarin zijn schilderkunst en beeldhouwkunst tot fusie zijn gekomen”.

 

Madoura

Na de inleiding van Jan Teeuwisse, volgt ‘Picasso’s keramiek: een nieuw artistiek avontuur’ van Marilyn McCully, waarin zij de verschillende keramische vormen belicht waarin Picasso werkte en met name ingaat op de activiteiten in de Madoura pottenbakkerij in Vallauris. Tijdens een vakantie in het zuiden was Picasso via via in contact gekomen met Georges en Suzanne Ramié, die met deze pottenbakkerij de eeuwenoude traditie van het vervaardigen van keramiek nieuw leven inbliezen en tegelijkertijd moderne kunstzinnige keramiek produceerden. Vanaf zomer 1947 gaat Picasso bijna dagelijks naar de pottenbakkerij om alle aspecten van keramiekproductie onder de knie te krijgen. Al snel begon hij zelf keramiek te maken. Traditie – in de zin van bestaande vormen, maar ook invloed vanuit bijvoorbeeld de Griekse keramiek – koppelt hij daarbij aan een geheel eigen benadering en zijn eigen thema’s. In relatief korte tijd produceerde hij een groot aantal werken.

 

Baanbrekend

Het is ongelooflijk hoe zijn benadering van kunst tot haar recht komt in zijn keramisch werk. Zijn geabstraheerde weergave van de werkelijkheid, de decompositie van elementen en zijn expressiviteit krijgen letterlijk en figuurlijk een extra dimensie in zijn keramiekstukken. Hij vormt bestaande traditionele vormen als vaas of pot om tot figuren, terwijl de oorspronkelijk functie zichtbaar blijft. Hij speelt met oude Griekse en Spaanse vormen en geeft daar een eigen interpretatie aan. McCully schrijft: “Hij beschouwde zijn experimenten met keramiek gelijk aan de baanbrekende vooruitgang van de papiers collés bijna vijf decennia eerder in zijn carrière. Zoals hij Laurens vertelde: ‘Wat moeten we idioten of lafaards zijn geweest om daarmee te stoppen! We hadden fantastische middelen tot onze beschikking […] maar ik keerde terug naar olie en jij naar marmer. Het is krankzinnig.”

 

De tentoonstelling en de catalogus geven van zijn werk in keramiek en de ontwikkeling daarin een prachtig beeld. Door McCully’s bijdrage, maar zeker ook door de bijdrage in de catalogus van Jean-Louis Andral, directeur van het Musée Picasso in Antibes en gastconservator van de tentoonstelling in museum Beelden aan Zee. Hij beschrijft de technieken die Picasso toepaste en enkele van de door hem veel gebruikte vormen.

 

Al met al is de catalogus zeer de moeite waard; mooi uitgevoerd, met een pagina en soms zelfs twee pagina’s per werk. Met daarnaast foto’s van Picasso zelf en van de omgeving waarin hij werkte. Een inspirerend boek bij een inspirerende tentoonstelling.

 

Picasso aan zee. Red. Marilyn McCully, Michael Raeburn, Marlene Bürgi. 2016, Waanders Uitgevers, Zwolle. ISBN 978 94 6262 111 4

Lees meer

Nu uit: nummer 233

 

Cover VUV 233 kopie-1.jpg

 

Faience serviezen uit Arnhem

Van 1907 tot 1934 was de Arnhemsche Fayencefabriek een van de belangrijke Nederlandse producenten van moderne keramiek. Behalve sieraardewerk werd ook veel gebruiksaardewerk, met name serviesgoed, gemaakt. In dit artikel van verzamelaar Benno Steenaert wordt uitgebreid de historie en typologie van de Arnhemse serviezen toegelicht.

Schertsen of sprenkelen

In dit artikel van archeologe Mieke Tolboom wordt een opmerkelijke fles uit de Gentse bodem besproken.  In 2013 is op een terrein langs de Sint-Michielsstraat in Gent een opgraving uitgevoerd, waarbij bewoningssporen, huizen, afvalputten en -bakken zijn aangetroffen uit de late middeleeuwen en de nieuwe tijd. Uit één van de zeventiende-eeuwse afvalbakken is een fles met een unieke vorm afkomstig. Deze fles wordt in dit artikel nader besproken.

Perzisch porselein

In het uitgebreide artikel 'Keramiekvondsten uit Enkhuizen als spiegel van de materiële cultuur in een globaliserende wereld' van Sebastiaan Ostkamp, Dieuwertje Duijn en Christiaan Schrickx wordt ingegaan op de opgravingen in Enkhuizen waarbij talloze scherven van importaardewerk uit de late zestiende en de zeventiende eeuw zijn aangetroffen. Hieronder zijn scherven van vier kommen van Perzische fritware. Het zijn de eerste vondsten van deze keramieksoort uit de Nederlandse bodem die als zodanig zijn herkend 

Prijs voor Johan van Loon

15 oktober 2016 ontving Johan van Loon in Keramiekmuseum Princessehof in Leeuwarden de Van Achterbergh-Domhof Prijs 2016. Deze prijs wordt toegekend aan een persoon of instelling die van bijzondere betekenis is voor de ontwikkeling van de hedendaagse keramische kunsten in Nederland. Een interview met de winnaar.

Een fallusbeker uit Sluis

In het Princessehof in Leeuwarden is tot 9 juli van dit jaar de tentoonstelling Sexy Ceramics te zien. Dat  laat veertiende- of vroeg vijftiende-eeuwse voorwerpen van de tentoonstelling  niet op zichzelf staan, bewijst een recentelijk in Sluis (Zeeuws Vlaanderen) opgegraven fallusbeker uit hetzelfde tijdvak.

Inhoud/lid worden

© Vormen uit vuur