Home

20170307_goed_0.jpg

Porselein met karakter

Sierlijke penseelstreken die tot de verbeelding spreken: Chinese karakters hebben iets magisch. Niet alleen omdat de tekens er – zeker in onze westerse ogen – zo mooi uitzien, maar ook omdat karakters prachtige symboliek bevatten en de verhalen die worden verteld vaak heel bijzonder zijn. Van 25 maart t/m 22 oktober laat het Gemeentemuseum Den Haag porselein voor zichzelf spreken door de mysteries achter het Chinese schrift dat erop staat te ontrafelen. De tentoonstelling Porselein met karakter vertelt verhalen die je meenemen op reis door China. Verhalen over gebruiken, geloof, liefde, mythische figuren of historische gebeurtenissen.

 

Al sinds de oprichting van de Verenigde Oost-Indische Compagnie, 400 jaar geleden, spreekt de schoonheid van het Chinese porselein de Nederlanders tot de verbeelding. De welgestelde Nederlanders verzamelden obsessief het blauw en wit, maar hadden vaak geen idee dat deze objecten evenveel verhaal bevatten als de inkt op een vel papier in een manuscript. De decoraties zijn veel meer dan sierlijke ornamenten. Dus de grote vraag luidt: wat betekenen die betoverend blauwe tekens nu eigenlijk?

 

Zoals een hart in het westen een symbool voor liefde is, zo draagt ieder Chinees karakter als een symbool betekenis mee. Een kalligraaf kan ieder symbool zelfs een extra betekenis geven aan de hand van de gekozen schrijfstijl. Een klein Chinees karakter kan op die manier een heel grote betekenis hebben. En een verzameling van zulke karakters en andere symbolische afbeeldingen kunnen zelfs een heel uitgebreid verhaal vertellen. Dit is ook het geval op veel porseleinen siervoorwerpen. Iedere bloem draagt een bepaalde betekenis met zich mee en ieder dier wenst je iets toe. De decoraties en teksten op het porselein refereren aan confucianistische gebruiken, taoïstische wereldbeelden, of vertellen over helden of liefde voor een ieder die aandachtig leest.

 

Onder de beeldschone façade van het porselein zijn fascinerende verhalen te vinden. Zie de objecten en raak verzonken in de verhalen van de rijke Chinese cultuur en de hedendaagse erfgenamen ervan. Van 16e-eeuws porselein tot 21e-eeuwse contemporaine interpretaties: keer op keer worden er kenmerkende verhalen verteld uit de Chinese cultuur.

 

De tentoonstelling is een initiatief van de samenwerkende musea Aziatische keramiek en toont porselein uit ruim 15 Nederlandse musea en particuliere collecties. Daarnaast zijn er uiteenlopende, hedendaagse interpretaties van porselein met karakter te zien van David Derksen, Hella Jongerius, Hans van Koolwijk, Jelle Mastenbroek, Cristiana Vignatelli, Marcel Wanders en Henk Wolvers.

 

Gemeentemuseum Den Haag

Stadhouderslaan 41

2517 HV Den Haag

www.gemeentemuseum.nl

Lees meer

20131212_61_.jpg

We keken naar Glas...

Op 10 februari jongstleden was de vereniging te gast op het Gemeentemuseum Den Haag voor een rondleiding over de tentoonstelling Kijk! Glas. Conservator Eveline Holsappel en conservator assistent Erna Onstenk hebben een gezellig grote groep enthousiaste leden veel geleerd over de mooie en uitgebreide collectie glas die is te zien in de tentoonstelling. De tentoonstelling bestaat, op één object na, uit objecten allemaal afkomstig uit de eigen collectie van het Gemeentemuseum. In de tentoonstelling ligt de nadruk op vorm. Historisch naast modern, gekoppeld door hun vorm en/of techniek. Daarnaast worden drinkglazen in het voetlicht gezet. Op één lange tafel zijn zo’n 200 drinkglazen opgesteld in chronologische volgorde. Hierin is ook het IKEA-glas terug te vinden (deze is uit Eveline’s eigen collectie). In de zaal aan de vijver vinden we een tweedeling tussen gekleurd glas en transparant kleurloos glas.

 

Door de grootte van de groep moest deze in tweeën gedeeld worden. De ene helft ging met Erna de zaal bij de vijver in. De andere helft ging met Eveline Holsappel mee langs de andere vitrines. Zowel Eveline als Erna hebben veel kennis over de collectie van het museum en ze hebben dan ook honderduit kunnen vertellen. Vragen werden beantwoord en gedachten werden gewisseld.

Het was weer een zeer geslaagde excursie naar het Gemeentemuseum Den Haag. We zullen deze kleine excursies blijven doen en hopen u in de toekomst hier te mogen verwelkomen.

Mocht u de tentoonstelling nog niet hebben gezien, maar toch nieuwsgierig zijn? Dan moet u snel zijn. De tentoonstelling is nog te zien tot en met 12 maart.

 

Met vriendelijke groet,

Anna en Anniek

 

Foto’s van de excursie zijn te vinden op onze facebook pagina: www.facebook.com/VormenUitVuur/photos

Lees meer

De Zwarte Prinses, Tentoonstelling Gebakken Beelden, Sypesteyn.jpg

Gebakken Beelden in de tuin

In de tuin van Kasteel Sypesteyn vindt van 18 juni tot en met 29 oktober 2017 de tentoonstelling Gebakken Beelden, plaats. In samenwerking met de Nederlandse Kring van Beeldhouwers zijn 14 figuratieve en abstracte werken van gebakken klei geselecteerd, die gedurende de gehele periode buiten te zien zijn. Beeldhouwers ‘vinden’ hun monumentale werk vaak in het materiaal. Soms kneden zij zelf de vorm. Er wordt dan niet weggehaald om de vorm te ‘bevrijden’, maar toegevoegd om vorm te scheppen. Het resultaat kan in brons worden gegoten of als ceramiek gebakken. Het handschrift wordt zo door een technisch proces verduurzaamd. Voor een tentoonstelling in de tuinen van kasteel Sypesteyn werd aan de leden van de Nederlandse Kring van Beeldhouwers gevraagd voorstellen te doen met gebakken klei als beeldvormend materiaal. Hierop werd enthousiast gereageerd met voorstellen voor werk dat persoonlijk, breekbaar en tegelijk monumentaal is. Uit de ingezonden voorstellen zijn veertien abstracte en figuratieve projecten geselecteerd. Het resultaat is een diverse en gevarieerde tentoonstelling, waarin het publiek op een verfrissende manier kennis maakt met hedendaagse keramische kunst.

Eén van de werken is Zwarte prinses van Hanna Mobach. Mobach (1932) groeide op in een gezin waar artistieke ambities gewoon waren en waar een ceramisch familiebedrijf al vanaf 1895 de kachels deed branden. Via de teken- en schilderkunst vond Mobach in de ceramiek haar artistieke thuis. Haar Zwarte prinses logeert de komende zomer op Sypesteyn. De presentatie Hollands porselein in het kasteel, geeft de tentoonstelling in de tuin een interessante context.

 

 

Kasteel- Museum Sypesteyn

Nieuw Loosdrechtsedijk 150

1231 LC Loosdrecht

www.sypesteyn.nl

Lees meer

SL-28 Theepot Commedia dell arte, Loosdrecht. Foto-Johan van der Veer.jpg

Hollands Porselein op Sypesteyn

De tentoonstelling Hollands porselein op Sypesteyn, breekbare schoonheid uit de 18de eeuw, te zien van 9 juni tot en met 29 oktober, geeft in zeven ruimtes een overzicht van opkomst, bloei en ondergang van de porseleinmanufactuur in Holland gedurende de 18de eeuw. Hierbij komen aan de orde: de fascinatie voor het ‘witte goud’ ook wel Maladie de porcelaine genoemd, de stilistische ontwikkeling van de vormen van rococo via neoclassicisme naar Empire, tafelcultuur, concurrentie, bedrijfsrisico’s en sociaal ondernemerschap en de relatie met het buitenland. Een eyeopener voor velen wordt de rol van Henri van Sypesteyn. Van Sypesteyn was één van de vroegste verzamelaars en droeg bij aan de kennis over Hollands porselein door presentaties in zijn eigen museum, door bruiklenen aan andere instellingen, door onderzoek en door publicatie. Objecten uit eigen vaste collectie en bruiklenen van andere musea worden daarbij getoond.

 

Met deze tentoonstelling profileert Sypesteyn zich als hét museum van het Hollands porselein. Dit is de eerste van voorlopig drie tentoonstellingen waarin dit thema in drie opeenvolgende jaren verder gestalte zal krijgen. De vaste collectie wordt voor deze tentoonstelling uitgebreid met topstukken uit het Rijksmuseum Amsterdam, Gemeentemuseum Den Haag en andere museale en particuliere bruikleengevers. Leidraad in de tentoonstelling is de fascinatie voor ‘het witte goud’ die in de achttiende eeuw wel werd aangeduid als maladie de porcelaine. Deze fascinatie werd bepaald door een combinatie van eigenschappen van het materiaal zoals het lichtdoorlatende en daardoor schijnbaar lichte karakter, gecombineerd met breekbaarheid en de mogelijkheid om uiterst fijne objecten vorm te geven. In deze tentoonstelling worden juist die voorwerpen getoond, die deze eigenschappen uitdragen en daarmee de maladie de porcelaine overdragen op het publiek. De productie van Hollands porselein vond plaats in een periode die qua stijlontwikkeling de opeenvolging van rococo, via neoclassicisme naar empire laat zien. Elk van deze stijlperioden stelde in haar uitdrukkingswijzen eisen, waaraan porselein tegemoet kwam.

 

De tentoonstelling vindt plaats in alle ruimten van de eerste verdieping van Kasteel Sypesteyn, als aanvulling op de permanente presentatie. Deze tentoonstelling valt samen met een herziene uitgave van de publicatie De Hollandse porseleinroute die in samenwerking met de Stichting Hollands Porselein tot stand komt.

 

 

Kasteel- Museum Sypesteyn

Nieuw Loosdrechtsedijk 150

1231 LC Loosdrecht

www.sypesteyn.nl

Lees meer

GM_14130_a.width-280.jpg

Keramiek uit de Arnhemsche Fayencefabriek

Vanaf 17 maart 2017 presenteert Museum Arnhem Van Art Nouveau tot Art Deco | Keramiek uit de Arnhemsche Fayencefabriek. De tentoonstelling geeft een compleet beeld van het sieraardewerk dat geheel in de stijl van de Art Nouveau en later de Art Deco werd vervaardigd in de Arnhemsche Fayencefabriek (1907-1934). De elegante objecten, voorzien van uitbundige decors, zijn een lust voor het oog. Museum Arnhem viert met deze tentoonstelling dat de indrukwekkende collectie van de Arnhemse verzamelaar Benno Steenaert toegankelijk wordt voor publiek.

 

Van Art Nouveau tot Art Deco
Te zien zijn verschillende topstukken uit de fabriek, naast de meer gangbare producten. Twee unieke tegeltableaus met prachtige schilderingen geven een inkijk op het maakproces van faience, oftewel plateel. Daarnaast is er vernieuwingsaardewerk van andere Nederlandse plateelfabrieken te zien, die een directe link met de Arnhemsche Fayencefabriek hebben. Met foto’s en interieurstukken uit Gelderse werkplaatsen, zoals de Oosterbeekse meubelproducent L.O.V. (Labor Omnia Vincit), wordt een tijdsbeeld geschetst van het mondaine Arnhem aan het begin van de 20e eeuw. In de koepelzaal maakt de bezoeker kennis met Benno Steenaert en zijn indrukwekkende collectie. Harm Rensink is verantwoordelijk voor de tentoonstellingsvormgeving. Rensink is onder andere bekend van tentoonstellingen als Haar! in Centraal Museum Utrecht en De show van Gijs + Emmy in het Stedelijk Museum Amsterdam.

 

De Arnhemsche Fayencefabriek
Van 1907 tot 1934 stond aan de Amsterdamscheweg in Arnhem (waar nu supermarkt Jumbo staat) de Arnhemsche Fayencefabriek. Deze werkplaats is opgericht door de gebroeders Vet nadat hun eerste fabriek in Purmerend was afgebrand. Er werd sieraardewerk geproduceerd, met de hand beschilderd. Kenmerkend is de keramiek met een roomkleurige ondergrond, sierlijk beschilderd met bloemen en lineaire decors, voorzien van een mat glazuur (‘Arnhems wit’). Er werden ook objecten gemaakt met een donkere ondergrond en glanzend glazuur. De decors liepen uiteen van asymmetrische flora en fauna tot geometrische motieven. Later werd er zelfs monochroom aardewerk gemaakt, voorzien van spuit- en druipglazuren. Door de sterke concurrentie en de moeilijke economische tijden werd goed gekeken naar wat populaire vormen en decors waren en daarop ingespeeld. Hierdoor zijn veel dwarsverbanden te leggen met producten van andere fabrieken uit die tijd, eveneens doordat schilders en ontwerpers nog weleens overstapten van werkgever. Voorbeelden hiervan zijn op de tentoonstelling te zien. In de crisisjaren, midden jaren 1930, kon de fabriek niet langer het hoofd boven water houden en moest het zijn deuren sluiten.   

 

Collectie Benno Steenaert
De afgelopen decennia heeft de Arnhemse verzamelaar Benno Steenaert vol passie een meer dan 2.000 stuks tellende collectie aangelegd. De verzameling geeft een compleet beeld van wat de fabriek ooit aan modellen en decors gemaakt heeft. Uit deze unieke collectie is een representatief overzicht van de gehele productie geschonken aan de Staat der Nederlanden (via de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed). Daarmee is dit bijzondere stuk Arnhems erfgoed voor toekomstige generaties behouden en krijgt de collectie de erkenning die het verdient.

Lees meer

Nu uit: nummer 233

 

Cover VUV 233 kopie-1.jpg

 

Faience serviezen uit Arnhem

Van 1907 tot 1934 was de Arnhemsche Fayencefabriek een van de belangrijke Nederlandse producenten van moderne keramiek. Behalve sieraardewerk werd ook veel gebruiksaardewerk, met name serviesgoed, gemaakt. In dit artikel van verzamelaar Benno Steenaert wordt uitgebreid de historie en typologie van de Arnhemse serviezen toegelicht.

Schertsen of sprenkelen

In dit artikel van archeologe Mieke Tolboom wordt een opmerkelijke fles uit de Gentse bodem besproken.  In 2013 is op een terrein langs de Sint-Michielsstraat in Gent een opgraving uitgevoerd, waarbij bewoningssporen, huizen, afvalputten en -bakken zijn aangetroffen uit de late middeleeuwen en de nieuwe tijd. Uit één van de zeventiende-eeuwse afvalbakken is een fles met een unieke vorm afkomstig. Deze fles wordt in dit artikel nader besproken.

Perzisch porselein

In het uitgebreide artikel 'Keramiekvondsten uit Enkhuizen als spiegel van de materiële cultuur in een globaliserende wereld' van Sebastiaan Ostkamp, Dieuwertje Duijn en Christiaan Schrickx wordt ingegaan op de opgravingen in Enkhuizen waarbij talloze scherven van importaardewerk uit de late zestiende en de zeventiende eeuw zijn aangetroffen. Hieronder zijn scherven van vier kommen van Perzische fritware. Het zijn de eerste vondsten van deze keramieksoort uit de Nederlandse bodem die als zodanig zijn herkend 

Prijs voor Johan van Loon

15 oktober 2016 ontving Johan van Loon in Keramiekmuseum Princessehof in Leeuwarden de Van Achterbergh-Domhof Prijs 2016. Deze prijs wordt toegekend aan een persoon of instelling die van bijzondere betekenis is voor de ontwikkeling van de hedendaagse keramische kunsten in Nederland. Een interview met de winnaar.

Een fallusbeker uit Sluis

In het Princessehof in Leeuwarden is tot 9 juli van dit jaar de tentoonstelling Sexy Ceramics te zien. Dat  laat veertiende- of vroeg vijftiende-eeuwse voorwerpen van de tentoonstelling  niet op zichzelf staan, bewijst een recentelijk in Sluis (Zeeuws Vlaanderen) opgegraven fallusbeker uit hetzelfde tijdvak.

Inhoud/lid worden

© Vormen uit vuur