20161121_14.jpg

Een bemind dier

Bezoek aan het virtuele Kunstmuseum Den Haag

 

Piekerend als Rodins wereldberoemde De Denker, kwetsbaar als een foetus, broos als een oude man die even wegdommelt; beeldhouwer Joseph Mendes da Costa (1863-1939) boetseert rond 1894 een aapje met ontroerend echte karaktertrekken. Het beeld is gemodelleerd naar de dierentuindieren in Artis waar hij op dat moment om de hoek woont. De losse, impressionistisch aandoende stijl en de dikke laag glazuur zijn kenmerkend voor het vroege oeuvre van Mendes (vóór 1898), waarvan dit de enige overgeleverde zelfstandige dierplastiek is. Conservator Jan de Bruijn dook in de archieven en reconstrueerde het verhaal achter dit bijzondere collectiestuk.

 

In maart 1894 bezoekt een Amsterdamse fotograaf in opdracht van het genootschap Architectura et Amicitia op de Nieuwe Prinsengracht het atelier van beeldhouwer Joseph Mendes da Costa. Zijn opdracht is simpel: maak “een opname van het model van het kachelschut dat op de jongste Genootschapstentoonstelling geëxposeerd was”. Binnengekomen in het atelier van de dertigjarige Mendes wordt een gordijn opgehangen en het haardscherm voor de camera geplaatst. Om het geheel wat aan te kleden worden nog twee beeldhouwbokken bijgeschoven, waarover snel nog een doek wordt gedrapeerd. Twee aapsculpturen worden erop geplaatst en blijken prachtig te worden bestreken door het invallend licht van links. De fotograaf drukt snel af en enkele weken later verschijnt de lichtdruk in De Architect, het tijdschrift van het genootschap.

 

Lees verder op de website van het Kunstmuseum

 

afb. Joseph Mendes da Costa, voorovergebogen, zittende aap, ca. 1894, geglazuurd, fijn gechamotteerd wit steengoed, 23,5 cm x 16,9 cm x 22,7 cm, Kunstmuseum Den Haag. Foto Erik & Petra Hesmerg

© Vormen uit vuur