DSC03823 (557 x 600).jpg

In Memoriam Anny Wafelman-Morpurgo (1931-2019)

 

Op vrijdag 12 april is Anny Wafelman-Morpurgo in Amsterdam op 88-jarige leeftijd overleden. Anny, geboren in Amsterdam op 9 januari 1931 was de vierde en laatste generatie van een befaamd geslacht van Amsterdamse antiquairs. Het ontstaan van de firma Joseph M. Morpurgo, de eerste firmant en naamgever, haar overgrootvader, ging terug tot 1869. Al in de jaren dertig van de vorige eeuw en in de naoorlogse jaren was de firma Morpurgo een 'instituut', een van de belangrijkste antiquairs in het land. Zij waren medeoprichter van de VHOK (1911), de Delftse Antiekbeurs (1949) en leverancier van topstukken aan grote verzamelaars en belangrijke musea in binnen- en buitenland.

 

Anny leerde in de jaren vijftig van de vorige eeuw het vak van haar vader Lion (1900-1957), een begaafd antiquair met een enorme en heel brede kennis van zaken en een goed 'oog'. Maar misschien nog wel veel belangrijker dan de brede kennis van vader en dochter was hun kunstzinnige kant. Vader kon goed tekenen en wist daarom wanneer een stuk kwalitatief boven het gemiddelde uitstak, zijn artistieke aanleg gaf hem een goede kijk op kunstvoorwerpen op een manier die men als 'smaak' zou kunnen omschrijven. Deze eigenschap erfde Anny van hem. Na haar middelbare school ging Anny naar de kunstnijverheidsschool in de Gabriël Metsustraat, de school die uiteindelijk, in een nieuw gebouw, de Gerrit Rietveldacademie zou worden. Daar werd haar artistieke aanleg verder ontwikkeld.

 

Anny was 9 jaar oud toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak, een verschrikkelijke tijd voor haar en haar ouders. De zaak kreeg een Verwalter (een zetbaas van de Duitsers) en de zeggenschap van vader Lion werd almaar meer ingeperkt. Ten slotte werd Anny met haar ouders Lion en Rebecca Morpurgo-Natkiel in 1943 naar het interneringskamp in Westerbork gestuurd en vervolgens afgevoerd naar Theresienstadt. Zij overleefden de oorlog, maar het heeft haar leven en dat van haar ouders getekend.  

Vader overleed, nog jong, in 1957 en moeder en dochter moesten beslissen of zij de zaak zouden continueren, meedoen aan de Delftse antiekbeurs, nieuwe voorwerpen aankopen etc. Zij besloten om het één jaar te proberen en toen dat jaar goed was verlopen, hebben zij doorgezet en daarmee de zaak nog bijna zestig jaar kunnen openhouden. Zij hadden, zeker in de beginjaren, lang niet van alle soorten antiek die zij voerden, voldoende verstand, moeder Morpurgo had tot dat moment wel de boekhouding gevoerd, maar zich nooit met de inkoop bemoeid en Anny was pas 26 jaar oud en stond op het punt om met Henk Wafelman te trouwen. Die problemen hebben zij op een elegante wijze opgelost: als er uit de voorraad iets werd verkocht, werd zelden het beste stuk dat zij op dat gebied hadden, aangeboden. Na de transactie werd vervolgens een soortgelijk voorwerp op een veiling, maar veel vaker bij een collega antiquair weer ingekocht. Het kwaliteitsniveau waar naar werd gestreefd, was het beste stuk dat zij nog op voorraad hadden, het liefst nog door 'pa' gekocht. Dan waren ze zeker van authenticiteit en kwaliteit. Zo waren er tot voor kort op elk gebied nog 'superstukken' zilver, Duits en Hollands porselein, Delfts aardewerk en Chinees porselein, die nog door vader Lion waren gekocht. Het kwaliteitsniveau van vader Lion was de standaard die op die manier jaar in jaar uit kon worden hooggehouden.

Aan de Delftse antiekbeurs hebben zij tot het laatste jaar met veel ambitie bijgedragen en vervolgens heeft de firma met succes aan de PAN in Amsterdam meegedaan.

Moeder overleed in 1993 en na enkele jaren heeft Anny besloten de winkel aan het Rokin te sluiten. Boven de zaak gaan wonen was geen optie, personeel in de vorm van een winkelassistent(e) evenmin. De chaos van de graafwerkzaamheden voor de metro zagen zij, terecht, als een groot probleem voor de clientèle. Er werd een groot huis aan de Herengracht ingericht als winkel/gesloten huis, dat zo groot was dat Anny en Henk er met gemak bij konden wonen. Daar is het bedrijf nog vijftien jaar voortgezet.

 

Met het overlijden van Anny behoort de oudste algemene antiekzaak in Nederland nu definitief tot het verleden. We zullen haar allemaal heel erg missen. 

 

JDvD 15-07-2019

© Vormen uit vuur