Naar de Antieken

Leerdam t/m 17 maart


In de tentoonstelling ‘Naar de Antieken!’ toont het Nationaal Glasmuseum in Leerdam een selectie van glas uit de oudheid uit de collectie van het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden naast ontwerpen van vormgevers uit de twintigste eeuw, zoals Andries Copier, Joep Nicolas, Floris Meydam en Max Verboeket. De tentoonstelling is onderdeel van het project ‘Onder ons’ dat dankzij de VriendenLoterij tot stand is gekomen.

Het oudste bekende glas is gedateerd rond 1500 v. Chr. en is afkomstig uit Mesopotamië. Eerst betrof het vooral kralen, later werd glas ook gebruikt voor het maken van luxe gebruiksvoorwerpen zoals zalf- en parfumflesjes. Gedurende de hellenistische periode ontstaan – geïnspireerd door de elegantie van het Griekse vaatwerk – ook miniatuurkannen en -amforen. Het gebruik van de blaaspijp rond de eerste eeuw v. Chr. zorgde voor een revolutie waardoor het vormenrepertoire aanzienlijk werd uitgebreid. De geblazen objecten zijn zo dunwandig dat ze bijna niks wegen. De schalen, kannen en amforen zijn eenvoudig maar zo mooi en ook praktisch. Het glazen vaatwerk uit de klassieke oudheid is eigenlijk onovertroffen qua vormgeving en uitvoering.

Dat moeten ook de vormgevers van onder meer de glasfabrieken van Leerdam en Maastricht hebben gedacht. In diverse decennia ontwierpen zij decoratief glas waarvoor zij zich lieten inspireren door het glas uit de oudheid. Soms zijn het op zichzelf staande objecten die hun oorsprong overduidelijk tonen, soms zijn het ook collecties die namen dragen die de inspiratie specifiek benoemen: Antiqua, Etruska of Alexandria. Aan hun glasontwerpen geven deze ontwerpers een modernedraai, het zijn geen één op één kopieën. Het Leerdamse en Maastrichtse glas is ook veel zwaarder van gewicht en groter van formaat. Soms is het expres voorzien van luchtbellen om een gevoel te geven van de onregelmatigheden in het antieke glas. Ook in de gebruikte variëteit in kleuren – vaak aan modes onderhevig – tonen de objecten het beste van oud en nieuw.

Deze tentoonstelling is de tweede in de reeks tentoonstellingen van het project ‘Onder ons’ van het Rijksmuseum vanOudheden in samenwerking met tien Nederlandse musea. Dankzij genereuze steun van de VriendenLoterij kan het Rijksmuseum van Oudheden de rijkscollectie archeologie in de periode 2023 – 2027 door Nederland laten reizen. Het doel van ‘Onder ons’ is om zoveel als mogelijk mensen in Nederland de kans te geven deze rijkscollectie in hun eigen regio te kunnen bewonderen. https://www.rmo.nl/collectie/onder-ons/)