Home

_H3 afb 1  BK-1956-44-95.jpgPublicatie over Verzamelaarskast met miniatuurapotheek uit 1730

Meer dan vijftig experts waren de afgelopen jaren bezig met het onderzoek naar de enige 18de-eeuwse miniatuurapotheek in Nederland. Het Rijksmuseum presenteert de resultaten nu in een uitgebreide, door Irma Boom ontworpen, publicatie waarin de miniatuurapotheek en 56 geheime laden voor het eerst, én op nagenoeg ware grootte, te zien zijn.

 

In deze zeldzame verzamelaarskast bevindt zich een verzameling curiosa waaronder een compleet ingerichte miniatuurapotheek met meer dan driehonderd Delftsblauwe potjes, glazen flesjes, houten laadjes, schilderingen en vergulde ornamenten. Naast en achter de miniatuurapotheek bevinden zich maar liefst 56 geheime laden die, op vijf lege na, een verzameling herbergen van bijna 2000 verschillende naturalia − zaden, bloemen, wortels, delen van dieren, gesteenten, mineralen, fossielen en nog veel meer.

 

Onderzoek

Nu het onderzoek is afgerond is er meer inzicht in de herkomst, het gebruik, de bijzondere naturalia en de verzamelaarswereld. Zo is duidelijk geworden dat de kast hoogstwaarschijnijk in 1730 in Amsterdam is gemaakt voor een welgestelde arts of apotheker. De kast is bedoeld als een curiositeit, als vermaak voor een select gezelschap van vrienden en andere verzamelaars.

 

Uit onderzoek is ook gebleken dat de meeste naturalia behoren tot de oorspronkelijke inhoud van de kast. Tot deze naturalia behoren zelfs uraniniet en twee andere uraniumhoudende mineralen. Uit veiligheidsoverwegingen zijn deze stoffen nu in het Rijksmuseumdepot veilig in loden kisten opgeborgen, volgens voorschrift en met vergunning op basis van de Nederlandse Kernenergiewet.

 

Dankzij de restauratie en conservering hebben de kast en de miniatuurapotheek weer veel van hun oude glorie hervonden. De kast vormt een hoogtepunt van de 18de-eeuwse zalen in het Rijksmuseum.

 

Publicatie

Verzamelaarskast met miniatuurapotheek

ISBN 978-94-9171-461-0

 

Collector’s Cabinet with Miniature Apothecary’s Shop

ISBN 978-94-9171-472-6

 

€ 40,00

 

Hoofdredacteur: Paul van Duin

 

Auteurs:

Reinier Baarsen

Annette Bierman

Judith van der Brugge-Mulder

Gerhard Cadée

Roelof van Gelder

Dave van Gompel

 

Voor meer informatie

 

www.rijksmuseum.nl

 

Lees meer

Wild things.png

 

Wild Things - beestachtige sculpturale keramiek

Van 12 mei tot en met 10 september 2017 is in Keramiekcentrum Tiendschuur Tegelen de tentoonstelling Wild Things - beestachtige sculpturale keramiek te zien, met sculpturaal werk gemaakt door hedendaagse kunstenaars uit Nederland en de rest van Europa. Wat hen verbindt is dat zij allemaal inspiratie vinden in het beestachtige. Van dieren tot insecten, tot monsters en andere wilde zaken. De deelnemende kunstenaars zijn: Catherine Chaillou (FA); Aare Freimann (Estland); Peter Hiemstra (NL); Anna Dorothea Klug (DE); Gareth Nash (UK). Marieke Ringel (DE); Beate Reinheimer(NL/DE); Emma Rodgers (UK), Ülle Sink (Estland) en Ross de Wayne Campbell (DE/USA).

 

Anna Dorothea Klug (1984, Neurenberg, Duitsland) is jong en aanstormend talent. Ze maakt figuren die gaan over fantasie, over sprookjes en dromen. Haar wezens bieden troost, geborgenheid, gezelschap.  Maar er zijn er ook die verwijzen naar bijvoorbeeld angst, naar het monster dat zich onder je bed heeft verstopt. In haar mythologische figuren heeft zij op herkenbare wijze menselijke emoties verbeeld. Ze studeerde na haar kunstacademie in 2014 af in de richting keramiek, al tijdens deze vervolgstudie viel haar werk in de prijzen. Ze woont en werkt in Halle, Duitsland.

 

Aare Freiman (1960, Estland) komt uit Estland en is voormalig partner van Ülle Sink (1957, Estland), dat die twee een connectie hebben is behalve aan hun afkomst duidelijk te zien in hun werk. Vreemde wezens die aan een rijke fantasie zijn ontsproten. Op welke bestaande diersoort ze naar zijn geïnspireerd is nog vaag te zien. Het lijkt er nog het meest op dat een aantal dieren samen in de mixer zijn gestopt en er vervolgens een wonderlijke ratjetoe uit is gekomen. Voor Ülle is het werken alsof ze nog dagelijks kind mag zijn en zich helemaal mag verliezen in klei. Ze heeft geen plannen of schetsen, ze gaat gewoon met de klei aan de slag en spontaan en intuïtief worden haar wonderlijke wezentjes geboren.

 

Peter Hiemstra (1954, Wolvega, Nederland) studeerde aan de Minerva kunstacademie in Groningen. Hij is inmiddels al meer dan 36 jaar actief als beeldend kunstenaar. Zijn werk kenmerkt zich net zoals bij bovengenoemde kunstenaars door een flinke dosis creativiteit en fantasie. Hij werkt uitgesproken figuratief, maar geheel realistisch is het niet. Hij laat dierfiguren menselijke handelingen verrichten, waardoor zijn werk een vervreemdend effect krijgt. Vaak is het een commentaar op het menselijk handelen. Hij maakt drie dimensionale spotprenten over de menselijke waanzin, heel treffend uitgevoerd in klei, soms confronterend, soms lachwekkend.

 

Marieke Ringel (1984, Duitsland) studeerde in Landshut aan de kunstacademie. Specialiseerde zich tijdens een stage bij de bekende Engelse keramist Nic Collins. In 2015 behaalde zij aan de kunstacademie in Halle haar specialisatie Keramiek. Sinds haar afstuderen gaat het hard met haar carrière, haar werk was al in 12 groeps- en 2 solo- exposities te zien, onder meer in München en Londen. Ook haar werk gaat over de wisselwerking tussen mens en dier. Ze studeerde af met een serie werken getiteld: “Ik en het dier”, hierin verbeeldt ze, of beter gezegd, vangt ze dieren in keramische dozen. Haar dierfiguren zijn een metafoor voor menselijke gevoelens en ervaringen, zoals troost, bescherming, wijsheid, het lijden, vrijheid en het ontembare.

 

Emma Rodgers (1974, Verenigd Koninkrijk) is een meester in het vastleggen van beweging. Ze wordt gerekend tot een van de belangrijkste beeldhouwers in Engeland, van dit moment. Ze weet de dieren te vangen in een houding die actie en leven laat zien. Op een vlotte, spontane en schetsmatige wijze construeert ze haar figuren. Vaak lijken haar beelden te zijn samen gesteld uit flarden, losse rafels die nog lijken te wapperen van de beweging. Het is onvoorstelbaar dat deze ogenschijnlijke losse onderdelen een stevig geheel vormen en zo goed de essentie van een dier uitdrukken.

 

Gareth Nash (Verenigd Koninkrijk), woont en werkt in Wales. Hij groeide op in Wales tussen de paarden. Toen hij de paarden uit de Tangdynastie ontdekte betekende dat het begin van fascinatie die hem niet meer los heeft gelaten.  Deze keramische beelden, gemaakt tussen 618-900 in China, werden geplaatst in graven van rijke personen als bescherming in het hiernamaals. Ze warenvaak heel groot en meerkleurig geglazuurd. Gareth Nash ontwikkelde tijdens zijn opleiding en zijn loopbaan als kunstenaar vaardigheden met klei en glazuur waarmee hij de Tang paarden kan benaderen. Uiteindelijk heeft hij er zijn eigen variant soms met als toevoeging wonderlijke ruiters.

 

Catherine Chaillou (1959) is afkomstig uit Frankrijk. Ze werkt als enige met de raku techniek. Eigenlijk een vrij ‘grove’ techniek met de robuuste craquelé structuur, toch lijkt haar werk haast levensecht. Ze weet het karakter van de dieren heel goed in de klei te vangen. Ze plaatst haar dieren op een vorm als sokkel, soms sober, soms bezet met barokke patronen hierdoor krijgt het geheel een decoratief karakter, ze geeft er haar eigen draai aan en hiermee gaat haar werk verder dan beestjes namaken.

 

Ross de Wayne Campell (1964) zorgt dat je echt de kriebels krijgt. Hij is geboren in Las Vegas en studeerde beeldhouwen aan het Art Institute San Francisco. Na zijn afstuderen in 1992 volgde hij een gaststudie in Braunzweig, Duitsland.  Hierdoor woont en werkt hij nu nog altijd in Duitsland, in Berlijn. Hij zoomt met zijn werk letterlijk in op de insectenwereld. Kevers, libellen, vliegen soms 40 keer uitvergroot in keramiek. Dan mag je hopen dat die niet tot leven komen! Hij heeft ze zekerheidshalve gezet in houtenlijstjes, waardoor je het idee krijgt van opgeprikte insecten. De oorspronkelijke techniek was raku, nu heeft hij een variant ontwikkeld je een vergelijkbare uitstraling heeft en beter is voor zijn buren in het dichtbevolkte Berlijn. Zijn glazuren laten de schilden minstens net zo mooi glanzen als bij de kevertjes die model stonden.

 

Beate Reinheimer (1943) is geboren in Essen. Na haar studie textiel aan de Folkwangschule gaat ze in 1972 keramiek studeren aan de Rietveld academie in Amsterdam, waar ze later ook als docente weer aan verbonden zal zijn. Zij specialiseert zich in gebruikskeramiek en is hiermee een bijzondere aanvulling in de expositie. Schedeltjes, stukken gewei, botten, boomschors en dennenappels vormen de elementen waaruit zij haar serviezen samenstelt. Eerst heeft ze van de losse onderdelen mallen gemaakt en met de porseleinen reproducties heeft ze haar werk vervolgens opgebouwd. Haar serviezen, kandelaars en sieraden zijn op het dierlijke geïnspireerd en verwijzen in de meest letterlijke zin naar de titel “Wild Things”.

 

Voor meer informatie: www.tiendschuur.net

 

Lees meer

Vaas Lap.jpg

Naoorlogse keramist Geert Lap overleden

Geert Lap, een van de belangrijkste naoorlogse keramisten, is op woensdag 21 april 2017 in Amsterdam overleden. Lap werd 65 jaar oud. Geert Lap was met zijn aardewerk wereldberoemd, maar niet in Nederland. Zijn breekbare vazen waren geen gebruiksvoorwerpen. Zijn dunne vazen, schalen en borden genoten internationale belangstelling. Al sinds zeven jaar maakte Geert Lap geen keramiek meer. Lap was een leerling van keramist Jan van der Vaart, zijn docent aan de Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam.

In het Stedelijk Museum ’s-Hertogenbosch, museum voor hedendaagse kunst & design, is recentelijk een tentoonstelling geopend, waar tevens enkele tientallen werken van Geert Lap zijn te zien.

Lees meer

parkiet-op-vaas-met-korstsmos-w-e1490090771322.jpegCatherine Chaillou raku-sculpturen bij Loes en Reinier

Van 23 april tot 17 juni 2017 is bij Loes en Reinier International Ceramics in Deventer de tentoonstelling Catherine Chaillou raku-sculpturen te zien. Raku is een oude Japanse manier om keramiek te bakken die veel wordt toegepast in de traditionele Japanse theeceremonie. Het is een stookwijze waarmee een werkstuk in relatief snelle tijd gebakken wordt om daarna direct in een ton met organisch materiaal (b.v. zaagsel) geplaatst te worden. Deze techniek werd door de Amerikaanse keramisten Paul Soldner en Peter Voulkos in de jaren 70 van de vorige eeuw gepopulariseerd. Via de vele workshops en demonstraties werd het al spoedig een populaire manier van keramiek maken in de westerse wereld vooral ook omdat men er relatief snel resultaat mee kan boeken. Karakteristiek voor Raku keramiek zijn de craquelures die ontstaan tijdens de thermische schok die optreedt als het nog roodgloeiende werkstuk uit de oven genomen wordt en in de ton met zaagsel wordt geplaatst. Doordat het zaagsel in brand vliegt, de ton meteen wordt afgedekt ontstaat een zuurstofarme sterk rokende reductiebrand die de craquelures doet vullen met roet. In het eindproduct is dit zichtbaar als een fijne netvormige tekening van zwarte lijntjes die soms het gehele werkstuk bedekt.

 

Dieren

In het bescheiden atelier in de tuin van haar woning, een oude school in Charenton sur Cher ten zuiden van Bourges, realiseert Catherine Chaillou een oeuvre in klei dat zijn weerga niet kent. Of het nu kleine roofdieren zijn zoals hermelijnen, fretten of vossen; vogels van reiger tot winterkoninkje, reptielen en amfibieën, vissen en kreeften of bloeiende irissen, Catherine portretteert ze liefdevol en met onmetelijk geduld om door middel van modelage met verschillende soorten chamotte klei en glazuurtoepassing  een levensecht beeld te scheppen.

 

Naturalistisch

Catherine Chaillou werd opgeleid aan de academies voor schone kunsten te St. Etienne en Bourges. Aanvankelijk concentreert ze zich op schrift en illustratie. In 1990 wint ze er een eerste prijs mee in Bracieux. In dat zelfde jaar komt ze met klei in aanraking en besluit ze haar carrière een andere wending te geven. Ze neemt lessen bij Pascal Perrinet in Bourges om de raku-techniek onder de knie te krijgen. Ondertussen specialiseert haar echtgenoot Franck zich in de geheimen van het stoken van de raku-oven. In 1994 wordt haar werk voor het eerst geëxposeerd in het Museum van Bourges. Sindsdien weten zij zich verzekerd van een podium op talloze internationale naturalistische salons. Catherine Chaillou exposeerde voor het eerst bij Loes en Reinier in 2012.

 

Meer informatie

www.loes-reinier.com

Lees meer

Andries Dirk Copier, Leerdam Unica met decor van vis en zeepaardje, 1952, collectie Kunstconsult - 20th century art | objects, foto Erik Rijper.jpeg

Glaskunstexpositie 'Gestolde Dromen VIII'

Galerie Kunstconsult in Amstelveen presenteert van 10 juni t/m 22 september de glaskunstexpositie 'Gestolde Dromen VIII'. Ruim 100 spraakmakende glasobjecten uit de periode 1925-2000, waaronder unica van Andries Dirk Copier en Willem Heesen staan rond het thema ‘Zon, Zee, Zomer’ opgesteld. De verkoopexpositie start met een feestelijk openingsweekend op 10 en 11 juni. Daarna is 'Gestolde Dromen VIII' te bezoeken in de showroom van Kunstconsult in Amstelveen. Werk van bekende binnen- en buitenlandse glaskunstenaars is op de expositie te zien en te koop, zoals vazen met onderwaterlandschappen van Copier en objecten uit de geliefde serie ‘Waterkant’ van de hand van Willem Heesen.

 

Zeewezens
In de vroege ontwerpen van Andries Dirk Copier zijn zeewezens – van vis tot zeemeermin – terugkerende motieven. Uit de jaren 40 en 50 stammen zijn vazen en schalen met fascinerende onderwaterlandschappen. Voor Willem Heesen vormde het rivierenlandschap rond zijn glasstudio de Oude Horn in Acquoy zijn grootste inspiratiebron. Als geen ander wist hij waterleven in glas te vangen. Beroemd zijn de Anemoonvazen van zijn hand waarin zeeanemonen en kwallen zich lijken te bewegen.

 

Murano

Naast Nederlandse glaskunst omvat de expositie onder meer azuurblauw glas uit Murano, het glaseiland in de lagune van Venetië. Een buitenlands topstuk van vakmanschap is de op mediterrane wateren geïnspireerde vaas ‘Parelvisser’ van de Zweedse glasontwerper Vicke Lindstrand uit 1937.

 

Internationale expositie
De internationale expositie is samengesteld door Kunstconsult, specialist in 20ste-eeuwse toegepaste kunst. De collectie bestaat uit hoogwaardige originele objecten uit de periode 1900 – 1980 met de nadruk op Nederlandse Art Nouveau en Art Deco. Meer info op www.kunstconsult.nl

 

Gestolde Dromen VIII:
10 juni t/m 22 september
Openingsweekend: zaterdag 10 & zondag 11 juni 13.00 tot 17.00 uur.

Daarna: elke woensdag, donderdag en vrijdag van 13.00 tot 17.00 uur.


Foto: Andries Dirk Copier, Leerdam Unica met decor van vis en zeepaardje, 1952, collectie Kunstconsult - 20th century art | objects, foto Erik Rijper.

Lees meer

Nu uit: nummer 233

 

Cover VUV 233 kopie-1.jpg

 

Faience serviezen uit Arnhem

Van 1907 tot 1934 was de Arnhemsche Fayencefabriek een van de belangrijke Nederlandse producenten van moderne keramiek. Behalve sieraardewerk werd ook veel gebruiksaardewerk, met name serviesgoed, gemaakt. In dit artikel van verzamelaar Benno Steenaert wordt uitgebreid de historie en typologie van de Arnhemse serviezen toegelicht.

Schertsen of sprenkelen

In dit artikel van archeologe Mieke Tolboom wordt een opmerkelijke fles uit de Gentse bodem besproken.  In 2013 is op een terrein langs de Sint-Michielsstraat in Gent een opgraving uitgevoerd, waarbij bewoningssporen, huizen, afvalputten en -bakken zijn aangetroffen uit de late middeleeuwen en de nieuwe tijd. Uit één van de zeventiende-eeuwse afvalbakken is een fles met een unieke vorm afkomstig. Deze fles wordt in dit artikel nader besproken.

Perzisch porselein

In het uitgebreide artikel 'Keramiekvondsten uit Enkhuizen als spiegel van de materiële cultuur in een globaliserende wereld' van Sebastiaan Ostkamp, Dieuwertje Duijn en Christiaan Schrickx wordt ingegaan op de opgravingen in Enkhuizen waarbij talloze scherven van importaardewerk uit de late zestiende en de zeventiende eeuw zijn aangetroffen. Hieronder zijn scherven van vier kommen van Perzische fritware. Het zijn de eerste vondsten van deze keramieksoort uit de Nederlandse bodem die als zodanig zijn herkend 

Prijs voor Johan van Loon

15 oktober 2016 ontving Johan van Loon in Keramiekmuseum Princessehof in Leeuwarden de Van Achterbergh-Domhof Prijs 2016. Deze prijs wordt toegekend aan een persoon of instelling die van bijzondere betekenis is voor de ontwikkeling van de hedendaagse keramische kunsten in Nederland. Een interview met de winnaar.

Een fallusbeker uit Sluis

In het Princessehof in Leeuwarden is tot 9 juli van dit jaar de tentoonstelling Sexy Ceramics te zien. Dat  laat veertiende- of vroeg vijftiende-eeuwse voorwerpen van de tentoonstelling  niet op zichzelf staan, bewijst een recentelijk in Sluis (Zeeuws Vlaanderen) opgegraven fallusbeker uit hetzelfde tijdvak.

Inhoud/lid worden

© Vormen uit vuur